در کتاب حاضر، ضمن بیان و شرح زندگی «آقابزرگ علوی»، آثار وی به اجمال واکاوی شده و نظریه‌هایش درباره‌ ادبیات و ارتباط آن با مسائل اجتماعی و سیاسی بازخوانی شده است. وی از میان نسل اوّل نویسندگان معاصر ایران، بیش از «جمال‌زاده»، «هدایت» و «چوبک» آثار اجتماعی خلق کرده است. بر این اساس، در این اثر که ویراستة مقدّمة تفصیلی کتاب «برگزیدة آثار بزرگ علوی» است، نظریه‌ها و نقدهای وی از اوضاع سیاسی و اجتماعی دورانش در قالب داستان‌های به جا مانده از او بازخوانی شده است. همچنین در پایان، گاهشمار زندگی وی نیز ارائه شده است. مخاطب با مطالعة این کتاب با معیارهای «علوی» در ادبیات و نوع احساسی که بیش از هر چیز مورد نظر وی بوده، آشنا می‌شود و درمی‌یابد که تصویر «علوی» از روشن‌فکران و مبارزان سیاسی در داستان‌هایش به مقدار فراوان، تصویر چهرة دردناک و تعارض‌آمیز خود اوست.