این کتاب مکمل سه جلد پیشین مجموعه‌ی تاریخ گیلان است که به تحولات تاریخی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی این سرزمین در دوره‌ی پهلوی دوم می‌پردازد. در این کتاب به مباحث و رویدادهای این دوره‌ی 37 ساله پرداخته شده‌است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: جنبش دهقانی گیلان در دهه‌ی 1320، جنبش ملی شدن صنعت نفت، کودتای 28 مرداد، اصلاحات ارضی و رویداد 15 خرداد در گیلان، جنبش مسلحانه‌ی انقلابی ایران (واقعه‌ی سیاهکل)، تحولات فرهنگی و هنری، تأثیر وسیع برنامه‌های سوم، چهارم و پنجم اقتصادی در گیلان (1341 - 1356)، تأسیس شبکه‌ی گسترده‌ی آبیاری و مدرن‌سازی اقتصادِ گیلان در دهه‌ی 1340و1350، توسعه‌ی سریع صنعتی گیلان در دهه‌ی 1350 و سرانجام روند شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی در گیلان. عمده‌ی این مباحث با استناد به اسنادِ دستِ اول، در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است.