مارسل پروست خالق حماسه‌ی مدرن است و رمان جستجو سیر و سلوک انسان‌های مدرن. این سیر و سلوک در دنیایی به وقوع می‌پیوندد که هنجارهای متافیزیکی آن به کلی بر هم ریخته، ازل و ابد جابه‌جا شده و انسان سرگشته در آن، حقیقت مطلق را می‌جوید. مسیر کاوش انسان پروستی اما، جاده عرفان سنتی نیست، در اینجا هنر جانشین عرفان می‌شود و بر اریکه الوهیت جلوس می‌کند. مقصد جستجو، وصول به بی‌زمانی مطلق است و این مقصود به یمن تعمق در جوهره هنر حاصل می‌شود.
تعمق در روان آدمی، کاوش تأثرات و احساسات و ادراکات با جاری ساختن مفهوم زمان در اعماق آن‌ها، پرداخت تصاویر رویا و جهان ناخوادآگاه و ترسیم دنیایی غریب و اسرارآمیز، همه و همه دست آخر در خدمت جستجوی جوهرند، جوهر مکنون در زندگی که به باور پروست تنها هنر از عهده‌ی عیان ساختنش بر می‌آید.