حاجی میرزا محمد معصوم نعمت‌الهی شیرازی، سیاح و تذکره‌نویس معروف، متخلص به معصوم و ملقب به لقب حکومتی نایب‌الصدر و لقب طریقتی معصوم‌علی شده است. در 14 ربیع‌الاول 1270 ق در شیراز به دنیا آمد. آنچه در این کتاب می‌خوانید، شرح دو سفر میرزامعصوم نایب‌الصدر شیرازی به گیلان است که بار اول به قصد عبور و جهت تشرف به حج در شوال 1305 ق صورت پذیرفته و بار دوم به قصد سیاحت در گیلان در سال 1314 ق انجام شده است.