اسناد و مکتوبات برجای مانده از روزگارانِ پیشین، از مهم‌ترین منابع واکاوی و تشریح تاریخ هر سرزمین است. از این دست منابعِ مکتوبِ مرتبط با رویدادهای سرزمین گیلان، محدود آثاری به چاپ رسیده و در دسترس عموم قرار گرفته است. کتاب‌نامه‌های گیلان، مکاتبات پراکنده از مجموعه‌ی در اختیار الکساندر خودزکو، کنسول روسیه در گیلان در دهه ی 1830 میلادی است که در قالب دو مجموعه در کتابخانه‌ی ملی پاریس نگهداری می‌شد و اینک مورد بازخوانی و تحشیه‌نویسی قرار گرفته است. این مجموعه بازتاب‌دهنده‌ی گوشه‌هایی از تاریخ گیلان زمین است.