نگارنده پس از ذکر سرگذشت آموزش و پرورش در دوره‌های پیش از اسلام، رشد آموزش و پرورش در گیلان و شهرها و توابع آن‌ را بررسی می‌کند. به زعم وی مساجد و مکتب‌خانه‌ها در آغاز مسیر این حرکت قرار داشتند. معرفی مدارس قدیمی رشت و مواد درسی آن‌ها، نیز آموزش و پرورش از نهضت جنگل تا سال 1315 شمسی، مدارس تاسیس شده در این دوران، بانیان آن‌ها و طرز پوشش دانش‌آموزان، نقش جمعیت‌های فرهنگی در رشد اندیشه‌ها، کوشش‌های فرهنگی در دوران قیام جنگل، آموزش و پرورش زنان در گیلان، تغییرات کمی و کیفی و وضعیت آموزش و پرورش گیلان (از سال 1304 تا سال 1383)، چگونگی برپایی اداره‌ی آموزش و پرورش در شهرستان رشت و گزارش رئیس این سازمان در جشن آغاز سال تحصیلی 85-1384 از دیگر مطالب کتاب حاضر به شمار می‌آید.