‌تمدن‌ املش‌ به‌ لحاظ‌ داده‌های باستان‌شناسی، یکی‌ از شاخص‌ترین‌ مراکز میراث‌ فرهنگی ایران‌ است. ‌حوزه‌ی فرهنگی املش‌ در گذشته‌ به‌ درستی مشخص‌ نبود، ولی‌ محدوده‌های دیلمان، رانکوه، اشکور سفلی، اشکور علیا، اشکور شوئیل‌ و بخشی از نواحی غرب‌ مازندران‌ را دربر می‌گرفت. اشیا و آثار به‌ دست‌ آمده‌ از این‌ نواحی، آثار و هنر املش‌ معرفی می‌شده‌ است. ‌شهرستان‌ املش، با این‌ که‌ سوابق‌ بسیار درخشانی از قدیمی‌ترین‌ دوران‌ تاریخی، در زمینه‌های مختلف‌ هنری، فرهنگی و مذهبی دارا بوده‌ و به‌ اقتضای‌ هر عصر و دوره، عالی‌‏ترین‌ مدارج‌ ترقی و اهمیت‌ را طی کرده، لیکن‌ آثار، ابنیه‌ و اطلاعات‌ تاریخی آن‌ به ‌صورت‌ پراکنده‌ و در کتب‌ مختلف‌ منتشر شده‌ و فهرست‌ جامعی از آن‌‏ها تهیه‌ نشده‌ است. ‌در این‌ کتاب‌ تلاش‌ شده‌ است‌ آثار و محدوده‌های تاریخی شهرستان‌ املش‌ و دستاوردهای باستان‌شناسی سالیان‌ اخیر در آن‌ معرفی شوند.