موضوع این کتاب، شناخت تفاوت‌های فردی از منظر علم روان‌شناسی است. اثر حاضر، با هدف شناخت عمومی‌ترین جنبه‌های زیربنای فردیت و شناخت یک طبقه‌بندی نظری برای پیش‌بینی تفاوت و شباهت‌ها در فکر، هیجان‌پذیری و رفتار انسانی تدوین شده است. در بخش نخست کتاب، تفاوت‌های فردی در زندگی روزمرّه بررسی گردیده و در دو بخش بعدی پس از تعریف شخصیت، چگونگی معتبر ساختن صفات شخصیت از لحاظ رفتار اجتماعی، عملکرد، سلامتی، خشنودی و تأثیر تحوّلات جاری خارج از الگوی سرشتی بررسی شده است. بخش چهارم کتاب، به شناخت نابهنجاری و آسیب‌شناسی روانی اختصاص یافته و در بخش‌های پنج و شش، دربارة هوش، اعتباریابی و علت‌ها و پیامدهای هوشبر بحث شده است. در بخش بعدی، به مطالعة وراثت رفتاری پرداخته شده و در فصل هشتم، در باب نظریه‌های هوش داغ بحث شده است. دو فصل پایانی کتاب، به بررسی خلق و انگیزش و خلاّقیت در شخصیت اختصاص دارند.