چارتاقی‌ با شکل متقارن چهاروجهی و با قاعدة مربع را گویند که از چهار پایه‌ یا چهار تاق تشکیل شده و گنبدی به واسطة چهار فیلپوش بر روی آنها ساخته شده است. در دانش اختر باستان‌شناسی، بناهایی با چنین ویژگی‌ها و خصوصیاتی را «رصدخانة خورشیدی» یا «سازه‌های تقویمی» می‌نامند. نگارنده در کتاب حاضر به شرح و بررسی خصوصیات تقویمی و شاخص‌های خورشیدی در چارتاقی‌ها می‌پردازد. همچنین به معرفی برخی از چارتاقی‌های ایران همراه با تصاویر آنها پرداخته است. برخی از این چهارتاقی‌ها عبارت‌اند از: نیاسر، بت‌خانه آتشکوه، خورآباد، کرمجگان کهک و خیرآباد.