مرثیه یکی از مضامین شعر دینی به شمار می‌آید. از گذشته‌های بسیار دور، بیان غم و اندوه گذشتگان مضمون مورد علاقة شاعران بوده است و تقریبا تمام شعرا مرثیه‌هایی به مناسبت زمان و موقعیت‌ها سروده‌اند. مرثیه در ادبیات فارسی به وفور وجود دارد و از اهمیت خاصی برخوردار است، زیرا طی آن از واقعة کربلا گفته می‌شود که در پایان به شهادت امام حسین (ع) و یارانش منجر شد. نگارنده در کتاب حاضر، به اختصار به معرفی مرثیه و مرثیه‌سرایی در ایران پرداخته و حماسه‌های مذهبی، شعر شهادت، شعر تعزیه و اشعار نوحه، مدیحه‌سرایی، و تحمیدیه‌ها را بررسی کرده است. وی قبل از ذکر اشعار و مرثیه‌های شعرا دربارة قیام کربلا، تاریخ و زمینه‌های شکل‌گیری این قیام را ذکر نموده است. در کتاب شعرها و مرثیه‌های شاعرانی چون کلیم کاشانی، فتحعلی شاه قاجار «خاقان»، وصال شیرازی، ادیب الممالک فراهانی، اهلی شیرازی، شکوهی تهرانی، سلمان هراتی، فواد کرمانی، اقبال لاهوری و بسیاری از شعرای دیگر گنجانده شده است.