هر تاریخی عقلی دارد. ما می‌توانیم بگوییم که عقل، فهم، درک و دریافت روشن و نور است. اما هیچ‌کس هنوز نتوانسته بگوید حقیقت عقل چیست. هیچ‌کس نمی‌تواند برای آن حد تامی ذکر کند. جنس و فصل برای آن ذکر کند و بگوید که عقل این است. عقل به یک اعتبار، درک تدریجی، پیشرونده و کامل‌شونده است. همه عقل را نمی‌شناسند، بلکه درکی اجمالی از آن دارند. بشر می‌تواند بگوید عقل، قوۀ ادراک کلمات است و در مقابل شهود قرار دارد که درک ناگهانی و بی‌واسطه است. عقل مظهر زمان است و هر صورتی که داشته باشد و به هر صورت که محقق شود، حوادث به مقتضای آن امکان وقوع می‌یابد، پس نمی‌توانیم بگوییم که عقل نسبی است. کتاب حاضر حاصل گفت‌وگوهایی است با رضا داوری اردکانی ـ از فیلسوفان معاصر ایران ـ که یکی از آنها «عقل و زمانه» نام دارد. برخی دیگر از عناوین گفت‌وگوها عبارت است از: فلسفه با کلید سیاست کوک نمی‌شود؛ معجون علم ایرانی؛ راه علم با علم‌سنجی هموار نمی‌شود؛ فرهنگ و سیاست فرهنگی؛ آموزش و فرهنگ؛ ما هنوز خود را به علوم انسانی نیازمند نیافته‌ایم؛ نسبت اسلام و غرب؛ منورالفکری و روشنفکری؛ و تغییر اقتضائات مدرنیته ناممکن است.