هستی اجتماعی به شکل ناخودآگاه، تابع تاریخ است؛ زیرا این تاریخ است که حال را تفسیر می‌کند، مواریث گذشته‌ی فرهنگ را متراکم می‌سازد و در یک کلام، جامعه را به خودآگاهی می‌رساند. با این توضیح، از آن‌جا که انسان در تاریخ و جامعه در جامعه‌شناسی به خودآگاهی می‌رسد، بنابراین هرگونه برنامه‌ریزی آینده‌نگرانه برای بهزیستی حیات جمعی منوط به تامل در دوباره زیستن آدمی در تاویلات نظری خصوصا در حوزه‌ی دریافت‌های اجتماعی است. نگارنده در کتاب حاضر نخست مفهوم جامعه‌شناسی را توضیح داده و شباهت و تفاوت آن را با علومی چون تاریخ، سیاست و اقتصاد بیان کرده است؛ زیرا تمام این علوم، علم اجتماع هستند. سپس توضیحاتی درباره‌ی جامعه‌شناسی به منزله‌ی علمی مستقل و جامعه‌شناسی نوین داده است. نویسنده در ادامه‌ی کتاب به بررسی علم جامعه‌شناسی در تاریخ، به ویژه در قرون جدید ـ قرن هجدهم، نوزدهم و بیستم ـ در کشورهای اروپایی چون فرانسه، انگلستان، آلمان و آمریکا به طور مجزا پرداخته و سیر جامعه‌شناسی در هریک از را آن‌ها را بیان کرده است.